mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu

 

BÜLTEN - 61

Türkiye MAI ve Küreselleşme Karşıtı Çalışma Grubu

24 Ocak 2003

Çalışma Grubumuzun 113. olağan toplantısında tartıştığı konular ile küreselleşmedeki son gelişmelere ilişkin haberler.

 

·         Küreselleşme Karşıtı Gruplar Porto Allegre’de çeşitli başlıklar altında toplantılar düzenliyor. FOE-Friends Of the Earth 25 Ocak günü DSF’nin ana konferans merkezinde “WTO, Cancun’da – Şirketler için yeni bir Şart hazırlamaya mı çalışıyor?” başlıklı bir atölye çalışması düzenleyecek. Bu çalışmada, çok uluslu şirketlerle DTÖ gündemi arasındaki bağlantılar ve DT֒nün liberalizasyon gündemi ele alınacak. Bir diğer etkinlik “Ticaretin liberalizasyonunun Çevre ve Doğal Kaynaklar Üzerindeki etkileri” başlıklı ve 24 Ocak günü yapılacak. (Stop WTO Round, By Ronnie Hall, 20 January 2003) DSF’deki bir diğer atölye çalışması da PSI tarafından 24 Ocak günü düzenleniyor ve GATS konulu. Ayrıca, PSI 27-28 Ocak günleri düzenlenecek olan Su konulu iki günlük etkinliğin de organizasyon komitesi içinde. (PSI-Public Services International, By Mike Waghorne January 15, 2003)

 

·         DTÖ üyeleri, 2003 yılının ilk yarısında DT֒nün Cancun’da yapılacak 5. Bakanlar Konferansının başarıyla sonlanması için planlar yapacak. 2004 yılının sonunda bitmesi öngörülen Doha Raundunun gidişatını denetlemeyi amaçlayan bu bakanlar konferansının başarıya ulaşabilmesi için Seattle’da yaptığımız hataları tekrarlamamalıyız diyor Kanada’nın DTÖ büyük elçisi Sergio Marchi. “Gündemi çok fazla konuyla dolduracak olursak Seattle’da olduğu gibi kilitlenip kalır, Bakanları tüm konularda karar almaya zorlamış oluruz ve hiçbir sonuç alamayız. İlaçta patent konusunda yaşanan son uyuşmazlık Cancun hazırlıklarını zorlaştıracaktır. 20 Aralıkta sonuca çok yaklaştığımız halde, toplantının sonunda kilitlendik. Bundan sonrası kuşkusuz daha zor olacak fakat TRIPS Patent ve Telif Hakları Konseyi başkanı 10-11 Şubat tarihlerinde yapılacak Genel Konsey toplantısında müzakere sonuçları raporunu sunmak zorunda. Umuyoruz ki üyeler, bu tarihe kadar ilaç meselesinde bir anlaşmaya varabilirler.” Cancun’a giden yolda bir diğer endişe de AB-ABD arasındaki tahkim davaları. Bu davaların, Cancun gündemini etkileyebileceği belirtiliyor. 2000 yılı Ocak ayında yeniden görüşülmeye başlanan konulardan GATS’daki ilerlemenin son derece iyi olduğu aktarılırken, tarım müzakerelerinde gidişatın pek parlak olmadığı ve belirlenen takvimde sarkmalar olabileceği belirtiliyor. Ancak, GATS ve sanayi ürünlerinde piyasalara girişin kolaylaştırılması amacıyla yapılan müzakerelerdeki başarının tarım görüşmelerine de ivme kazandırabileceği belirtiliyor. (International Trade Reporter Volume 20 Number 3, January 1 2003)

 

·         Şeffaflık yarışında birinci sırayı kimselere kaptırmayan Avrupa Birliği, hangi ülkelerin AB’den hangi hizmet sektörlerini piyasa ekonomisine açmasını istediklerini AB toplumu ile paylaşacağını açıkladığı tarihi 15 gün daha erteleyerek, bu açıklamayı 31 Ocak günü yapacağını duyurdu. Gerekçe olarak “Komisyonun konuya verdiği önem ve kamu oyunun ilgisi” şeklinde açıklayan AB Komisyonu sözcüsü, bu cevapla GATS karşıtlarının müzakere sürecinin çok kısa olduğu yönündeki savlarını da yanıtlamış oluyor. (Stop WTO Round, By Marc Maes January 15, 2003)

 

·         Bolivya’da binlerce işçi ve köylü ülkedeki petrol, su ve coca bitkisi üretiminin liberalize edilmesini protesto etmek amacıyla 13 Ocak günü ana yollara barikatlar kurarak trafiği felce uğrattı.  Başkent La Paz’ın otobanında 6000 emekli işçi başkente doğru yürüyüşe geçti. Ülkenin en büyük metropollerinden Santa Cruz ile Cochomamba arasındaki yol kayalar ve benzer barikat malzemeleriyle kapatıldı. Bolivya hükümeti, olayları kontrol altına alabilmek için sayıları 10.000’in üzerinde polis ve askeri seferber etti. Değişik bölgelerde eyleme geçen halkın talepleri arasında ABD liderliğinde müzakereleri devam eden ve 34 ülkede uygulanması planlanan FTAA-Amerikalar Arası Serbest Ticaret Anlaşması görüşmelerine son verilmesi, Bolivya petrolünün ABD ve Şili’ye satışının durdurulması, Bolivya’daki yabancı orduların geri çekilmesi ve coca ekimini yasaklayan tarım reformu tasarısının geri çekilerek tarım arazilerinin büyük toprak sahiplerinden alınıp, yoksul halka dağıtılması. Eylemi düzenleyen Bolivya’lı demokratik litle örgütleri mücadelelerine uluslar arası destek ve dayanışma çağrısı yapıyorlar. (Fundacion Solon, La Paz Bolivia January 14, 2003)

 

·         ABD’li elektrik şirketleri başta Kanada olmak üzere dünya ülkelerinin elektrik piyasalarına göz dikmiş durumda. GATS anlaşmasının yeni raundu sonrasında dünya elektrik piyasalarına çok daha rahat girmenin hesaplarını yapan şirketlerin karşısında ise, ABD’nin çeşitli bölgelerinde yaşanan elektrik özelleştirmelerinin sonuçlarını tüm dünyaya teşhir eden kitle örgütleri var. California eyaleti elektrik dağıtımı ilk özelleştirildiğinde eyalet halkına elektrik faturalarının 2002 yılı Nisan’ına kadar %20 düşeceği sözü verilmiş. Fakat 2002 yılına gelindiğinde halk, fatura bedellerinin azalacağı yerde %40 arttığını görmüş. Alberta halkı 1996 yılında elektriğin kw’sına 1.4 cent öderken, özelleştirme sonrasında 2000 yılında 13.3 cent ödemeye başlamış. Ontario’nun hikayesi de diğerlerinden farklı değilmiş. Ancak 2000 yılında başlayan GATS müzakereleri , tüm dünya ülkelerinde enerjiyi temel bir kamusal hizmet olarak almaya alışmış toplumların da sayılan bölgelerde yaşanan krizlerle karşı karşıya kalması sonucunu yaratacak.(Toronto Star January 13, 2003 By Murray Dobbin)