mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu

ICC'nin (Uluslararası Ticaret Odası) DTÖ Üyelerinden Talepleri

ICC- Commission on Trade and Investment Policy

7 Mart 2003

ICC Hakkında: ICC- Uluslar arası Ticaret Odası, 1918 yılında Paris’te kurulmuş merkezi bu şehirde bulunan ve kapitalizmin ilk uluslar arası örgütü olma özelliğini taşıyan sermayenin önemli örgütlerinden biridir. Uluslararası Tahkim mekanizmasını 1923 yılında kurumsallaştıran örgüte bugün için (Türkiye kökenli şirketlerde dahil) 7000’nin üzerinde Çok Uluslu Şirket üyedir. ICC taleplerini direkt olarak ülkelerin Başkan ya da Cumhurbaşkanlarına ileterek işleyişini sürdürecek kadar güçlü bir konumdadır. Türkiye kamuoyu tarafından pek bilinmeyen ICC, bu ay içinde, ARİA Mobil Telefon şirketinin Türk Telekom Şirketini anlaşma şartlarını yerine getirmediği iddiası ile ICC Tahkimine şikayet etmesi ve 2,5 Milyar ABD Doları tazminat talebinde bulunması ile gündeme gelmiştir.

 

ICC, Meksika’nın Cancun kentinde 9-14 Eylül 2003 tarihleri arasında yapılacak DTÖ-Dünya Ticaret Örgütü 5. Bakanlar Konferansı öncesinde şartlarını duyurdu. ICC, DTÖ içinde başlatılacak yeni MAI-(Multileteral Agreement on Investment) Çok Taraflı Yatırım Anlaşması müzakerelerinin, Yatırımlar ve Rekabet isimli iki ayrı anlaşma formatındaki hazırlıklarının  aşağıda yazılı asgari koşulları içermesini talep etmektedir. ICC’nin talepleri arasında yer alan bazı şartlar DTÖ 5.Bakanlar Konferansının diğer gündem maddelerinden biri olan GATS -Hizmet Ticareti Genel Anlaşmasının temel hükümlerinden oluşmaktadır.

 

-          ICC, Yatırım kavramının hisse senetleri ve finansal portföy çeşitlerinin hepsini, şirketlerin imajı, patent hakları, müteahhitlik kontratları, yap-işlet-devret tarzı anlaşmaları, lisans ve benzeri diğer yasal hakları kapsayacak şekilde mümkün olan en geniş anlamıyla ele alınmasını,

 

-          “Ulusal muamele” hükmünün ister yurttaş fakat isterse bir başka üye devletin yurttaşı olduğu halde oturma iznine sahip bireyleri ve kuruluşları da kapsamasını,

 

-          “Getiriler” kavramının, kar, faiz, sermaye kazançları, kar payları, telif ücretleri ve hizmet ile teknik danışmanlık karşılığı ödenen komisyonlar, bir kıymetin ya da yatırımın nakde dönüştürülmesinden elde edilecek parasal değerler de dahil olacak şekilde geniş bir kapsamda ele alınmasını,

 

-          Yeniden dizayn edilecek yatırım anlaşmasında arazi ve toprak yatırımlarının da tanımlanmasını ve bu tanımlama gereği ortaya çıkan bağlayıcı taahhütlerin hem yerel yönetimler hem de bölgesel düzenlemelerin üyelerine eşit olarak uygulanmasını,

 

-          Doğrudan ve dolaylı kamulaştırmanın parasal cezalarla tazminini düzenleyen hükümlerin açık, bağlayıcı ve geniş kapsamda ele alınmasını,

 

-          Anlaşmanın taahhütlerden hiçbir şekilde geri dönülmeyecek bir tarzda (Stand-Still) dizayn edilmesini,

 

-          Muafiyet alınan alanlarda bir sonraki süreçte ileri düzeyde liberalizasyon yapılacağının garanti altına alınmasını (Built-in),

 

-          Anlaşmaya bağlı olarak yaşanabilecek yatırım uyuşmazlıklarında hem devletten-devlete fakat hem de yatırımcıdan-devlete işleyen Uluslar arası Tahkim sisteminde çözüme kavuşturulmasını ve yatırımcının bu iki seçenekten istediği birini seçme konusunda özgür bırakılmasını talep etmektedir.

 

Kaynak: (ICC- Commission on Trade and Investment Policy, 7 March 2003)