GATS'ı kabul etmişiz, haberimiz yok

Işık Kansu-ANKARA KULUSİ Cumhuriyet 31 Mart 2002

Dünya Küreselleşme Karşıtları bu ay Cenevre'de bir araya geldiler ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kapsamındaki Hizmet Ticareti Genel Anlaşması'nı (GATS) da gündemlerine aldılar. Toplantıya, Türkiye Küreselleşme Karşıtı Çalışma Grubu sözcüsü Gaye Yılmaz da bir raporla katıldı. Yılmaz'ın raporu, Türkiye'nin ticarette, yatırımda olduğu gibi, çaktırmadan, ufaktan ufaktan ''akla gelebilecek hizmet yatırım ve hizmet ticaretine ilişkin tüm sektörleri'' ulus-ötesi sermayeye açacak olan GATS hükümlerini yaşama geçirdiğine ilişkin ipuçları ile dolu.

DTÖ'nün, GATS görüşmelerini 11 başlık altında yürüttüğünü bu rapordan öğreniyoruz. Gaye Yılmaz'ın ifadesiyle ''piyasanın acımasız ellerine teslim edilmesi'' öngörülen 11 temel kategori şunlar: ''Telekom, posta hizmetleri, görsel ve işitsel iletişim hizmetleri - inşaat ve bağlantılı mühendislik hizmetleri - eğitim - su iletim sistemleri, enerji ve atık su işleme - tüm çevresel hizmetler - finansal, mali ve bankacılık hizmetleri - sosyal hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık ve bağlantılı hizmetler - turizm, seyahat ve bu iki sektörle bağlantılı tüm hizmet ve ürünlerin üretimi - kültürel ve sportif hizmetler - kara, hava, deniz ve tüm diğer ulaşım hizmetleri - diğer hizmet alanları.''

Arşivimizi şöyle bir karıştırdık. Rastlantıya bakın ki hemen hemen bu 11 kategorinin hepsine giren konular Türkiye'nin gündeminde:

''Telekom'un satışı. Devlet İhale Kanunu değişikliği ile kamu ihalelerinin uluslararası sermayeye açılması. Yükseköğretimin giderek özelleştirilmesi. Antalya ve Kocaeli'nde örnekleri görüldüğü üzere su işletmelerinin çokuluslu şirketlere bırakılması, Yerel Yönetimler Yasası değişikliği ile suyun ve çöpün özelleştirilmesinin öngörülmesi. Enerji Piyasası Yasası'nın kabulü ile enerji üretim, dağıtım ve iletiminin özel ellere devri. Ziraat ve Emlak gibi kamu bankalarının özelleştirilmesinin hızlandırılması. SSK'nin sosyal güvenlik ve sağlık hizmetlerinin ayrıştırılarak her iki alanın da özelleştirilmeye hazırlanması, özel emeklilik yasasının çıkarılması. Kimi çevrelere göre en 'demokrat' Turizm Bakanı Erkan Mumcu 'nun, Turizm Bakanlığı'nın lağvedilmesi gerektiğini açıklaması. Fikri mülkiyete ilişkin yasanın ivedilikle değiştirilerek özellikle bilgisayar ve iletişim teknolojisinde öne çıkmış çokuluslu şirketlerin haklarının güvence altına alınması. Ulusal hava şirketi THY'nin satışa çıkarılması vb...''

Haberiniz olsun, GATS'ın hükümlerine bir bir boyun eğmişiz.

.