| mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu |
GATS Güncel Bilgiler / Eğitim Enternasyonali Çeviri: KESK Uluslararası İlişkiler - 26 Aralık 2002
|
ABD GATS Müzakerelerinde Yüksek Öğrenimin kapsanmasını talep ediyor. Aşağıda, devam eden GATS görüşmelerinde, Eğitim ve Öğrenim Hizmetleri başlığı altında ABD’nin yaptığı taleplerle ilgili bilgiler yer almaktadır. Bu girişimin sonucu bu hizmetlerin halen kamusal olarak sunulduğu ülkelerde piyasaya açılması ve bu alanı IMF/Dünya Bankasının koyduğu şartlar doğrultusunda liberalize etmiş olan ülkelerde ise özelleştirmenin geri dönülemez olmasını sağlamaktır. Lütfen şuna dikkat ediniz; birçok kişi, hükümetlerin, tam taahhütlere girdikleri durumda, yabancı eğitim şirketlerine, kendi yerel kamu kurumlarına verdikleri desteklerle aynı temelde destekleme sağlamak zorunda olacağı yorumunu yapmaktadır. Amerika
Birleşik Devletleri: Eğitim Ve
Öğrenim Hizmetleri (Yüksek Öğrenim, Yetişkin Eğitimi ve Diğer) Tanım
Yüksek öğrenim tüm üçüncül eğitimi (orta öğrenim sonrası her türlü eğitim)
kapsıyor, buna üniversite ve yüksek
okullar için gidilen kurslar ve kişisel eğitim veya eğlence için veya işle ilgili
nitelik kazandıran kurslar dahil. Böylesi eğitim hizmetleri kurumsal olarak
üniversitelerde veya okullarda veya geleneksel ortamların dışında, işyerlerinde,
evlerde veya diğer yerlerde verilebilir. ABD
eğitimde yetişkin eğitiminin ve “diğer” eğitim türlerinin, kursların ve eğitim
ölçüm-test hizmetlerinin de kapsanmasını talep etmektedir. Kurslar eğitim
hizmetlerine çok benzerdir ancak genel olarak akademik kurslara göre daha az teorik ve
daha fazla işle ilgilidir; çoklukla araç, ekipman ve belli gereçlerin kullanımını
gerektirir. Eğitim ölçüm-test hizmetleri, sonuçların değerlendirilmesinin yanı
sıra tasarlama ve yönetim testlerini de kapsamaktadır. Bu hizmetler öğrenme
sürecinin temel ve gerekli bir parçasıdır ve hem öğrencinin hem de kurs materyalinin
değerlendirilmesi için kullanılmaktadır. Denetim
listeleri: GATS W/120
içerisinde yüksek öğrenim 5C bölümünde, yetişkin eğitimi 5D bölümünde,
“diğer” eğitim 5E bölümünde sınıflandırılmaktadır. Kurs hizmetleri de aynı
kategorilerde sınıflandırılmaktadır. CPC içerisinde eğitim ve kurs hizmetleri 923,
924 ve 929 bölümlerinde sınıflandırılmaktadır. Eğitim ölçüm-test hizmetleri,
eğitim hizmetleri içerisinde “diğer” test hizmetlerini kapsayan CPC 86769
kapsamında olabileceği gibi teknik test etme içerisinde (W/120 1Fe) işletme hizmetleri
kapsamında da sayılabilir. Piyasaya açıklık ve ulusal
muamele:
Şimdiye
kadar bunu yapmamış olan DTÖ üyesi devletlerin yüksek öğrenimde ve kurs
hizmetlerindeki 1, 2 ve 3 kategorilerinde (yukarıda tanımlandığı gibi), yetişkin
eğitiminde ve “diğer” eğitimde piyasaya açıklık ve ulusal muamele için tam
taahhüt vermeleri talep edilmektedir. Bu taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin
niteliğini sağlamak amaçlı olarak, hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla
yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer
ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar. Tek tek
ülkelerden özel talepler: Metnin orijinalinde ülke ülke talepleri sıralayan bir
paragraf yer alıyor. Farklı ülkelere yapılan aynı talepler söz konusu olduğu için
ülkeleri yapılan taleplere göre gruplandırdık. Talepler
orijinal metinden alınmıştır. Grup 1 Arjantin:Brezilya:Kanada;Şile:Kosta Rica:Çek
Cumhuriyeti, Malezya, Polonya, Tunus, Uruguay, Hong Kong, Çin, Macaristan, Endonezya,
Kore, Fas, Pakistan, Venezüella 1, 2 ve 3
kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin eğitiminde ve
“diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve ulusal muamele
için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin
niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla
yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer
ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar. Grup 2 Bu
Grup ülkeden de Grup 1’deki ülkeler gibi piyasa girişi ve ulusal muamele için
talepte bulunulmakta ama bunlardan ek bir talepte de bulunulmaktadır. Bu ülke grubundan
piyasa girişini mevcut durumda engelliyor olarak görülen özel bir şartı
kaldırmaları istenmektedir. Ek talep ülkeden ülkeye değiştiği için aşağıda tam
metin verilmiştir. Eğitim Enternasyonali ek talep ifadelerini italik harflere
çevirmiştir. Çin
Taipei: 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin
eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve
ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak
ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya
diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme
konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar. Bazı
faaliyetler için ve eğitim kurumları yöneticileri için
ulusal şartları kaldırmalıdır. Mısır,
Hindistan, Meksika, Filipinlar, Tayland: 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek
öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve
ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler
yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak
amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve
kursları gözden geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği
yapmak konusunda serbest oluyorlar. Yerel ortaklarla şirket ortaklıklarında
mülkiyet sınırlandırmalarını kaldırmalıdır. El
Salvador: 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde,
yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa
girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu
olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı
ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme
konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar. Yerel
ortaklarla şirket ortaklıkları yasağını kaldırmalıdır. Türkiye:
Yabancı kurumların sadece ülke vatandaşı olmayan öğrencilere eğitim
verebilmeleri şartını kaldırmalıdır. 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek
öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve
ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler
yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak
amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve
kursları gözden geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği
yapmak konusunda serbest oluyorlar Grup 3 Bu
grup ülkelerden 1 ve 2. grup ülkelerden olduğundan daha fazla kısıtlamayı
kaldırmaları talep edilmektedir. Çin:
Yabancı şirketlerin ve örgütlerin uydu yayınları aracılığı ile eğitim
hizmeti vermeleri yasağını kaldırmalıdır. Yabancı eğitim kurumlarının Çin
üniversiteleri ile ortaklık kurmalarındaki şartları kaldırması gerekir. Eğitim ve
kurs hizmetlerinde kar için işleyiş yasağını kaldırması gerekir. Diğer
faaliyetlerin coğrafi kapsamındaki işleyişsel kısıtlamaları ve
sınırlandırmaları gevşetmesi gerekir. 1,
2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin eğitiminde ve
“diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve ulusal muamele
için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin
niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla
yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer
ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar İsrail:
Yüksek öğretimdeki akredite olmuş kurumlar (akredite olmuş kurumların branş
kampüsleri de dahil) tarafından verilen dereceleri tanıması ve hükümetin yüksek
eğitim ve kurslarla ilgili lisans verme ve akredite etme politikasında bir saydamlık
politikasını kabul etmesi. 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs
hizmetlerinde, yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test
hizmetlerinde piyasa girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu
taahhütlerle uyumlu olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak
hükümet aracılığı ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden
geçirme ve vergilendirme konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda
serbest oluyorlar Japonya:
Yüksek öğrenimde akredite edilmiş kurumların verdiği diplomaları tanıması
(akredite kurumların şube kampusleri dahil) ve hükümetin yüksek öğrenim ve
eğitimle ilgili lisans verme ve akredite etme politikasında saydamlık politikası
benimsemesi 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde,
yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa
girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu
olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı
ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme
konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar Güney
Afrika: 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde, yetişkin
eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa girişi ve
ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu olarak
ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı ile veya
diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme
konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar İşletilen
veya işletilmesi düşünülen yabancı üniversitelere uygulanan saydam olmayan ihtiyaç
testi ile ilgili zor ve zaman alıcı
şartları kaldırmak, AB Üye
Devletleri: AB’nin
eğitime ilişkin taahhütlerinin tüm AB üyesi devletler için geçerli olmasını
sağlamak. 1, 2 ve 3 kategorilerindeki yüksek öğrenim ve kurs hizmetlerinde,
yetişkin eğitiminde ve “diğer” eğitimde ve ölçüm-test hizmetlerinde piyasa
girişi ve ulusal muamele için tam taahhütler yapmalıdır. Bu taahhütlerle uyumlu
olarak ülkeler, eğitimin niteliğini sağlamak amaçlı olarak hükümet aracılığı
ile veya diğer yollarla yüksek öğrenimi ve kursları gözden geçirme ve vergilendirme
konusunda ve diğer ülkelerle işbirliği yapmak konusunda serbest oluyorlar. AB-Yunanistan:
Diplomaların verilmesi hakkının yalnızca Yunan kurumlarına verilmiş olması
kısıtlamasını kaldırması. Yüksek eğitimde akredite olmuş kurumların
(akredite olmuş kurumların şube kampüslerininkiler dahil olmak üzere) verdiği
diplomaları tanıması ve hükümetin yüksek öğrenim ve eğitimle ilgili lisans verme
ve akreditasyon politikasında saydamlık politikasını benimsemesi. AB-İtalya:
Yabancı kurumların sadece ülke vatandaşı olmayan öğrencilere eğitim
verebilmeleri şartını kaldırmalıdır. AB-İrlanda:
İrlanda eğitim kurumları ile ilgili sayısal kısıtlamayı kaldırmalıdır. AB-İspanya:
Yüksek öğrenim ve eğitimle ilgili
lisans verme ve akreditasyon politikasında saydamlık politikasını benimsemesi. AB-İsveç:
Yüksek öğrenim ve eğitimle ilgili lisans verme ve akreditasyon politikasında
saydamlık politikasını benimsemesi. Eğitim Enternasyonalinden
notlar
’Herkese’
genel olarak sunulan talep yüksek öğrenimde, eğitimde, yetişkin eğitiminde ve diğer
eğitimde (test hizmetlerinde değil) Mod 1’de yani hizmetin sınırlar ötesi sunumunda
Mod 2’de, yani ülke dışında tüketimde ve Mod 3’te, yani ticari varlık
oluşturmada tam taahhütler istemektedir. Bu müzakere stratejisinin bir parçası olarak
maksimum bir talep olabilir; ABD kendisi tek tek listedeki ülkelere odaklanırken tüm
ülkelerden hangi taahhütleri alabileceğini görmek için ortaya atılmış olabilir. ABD’nin
tam liberalizasyon talebinin, aynı şekilde ABD yüksek eğitim piyasasına diğerlerinin
girebilmesini sağlama istekliliğini gösterip göstermediğine dair bir belirti
görülmüyor. 2000 yılı Aralık ayındaki yüksek öğrenim önerilerinde
yönelimlerinin bu olacağı sinyalini vermişlerdi ama bu konu o zaman da biraz
muğlaktı. Diğerlerine sunulan talepler
kendilerinin de bu alanda belli bir liberalizasyona gideceklerini gösteriyor. Tek tek
ülkelere yapılan taleplerin çoğunda test hizmetleri ile ilgili talepler yer alıyor
ama andığımız gibi genel talepte yer almıyor. Destekleme
Daha önceki ABD belgelerinden farklı olarak bu belge devlet desteklemeleri konusunda
garip bir şekilde hiçbir ifade barındırmıyor. ABD’nin kamu eğitiminin yerini
başka bir şeyin almasını düşünmediği yönünde daha önce yapılan vurgular bu
dökümanda yinelenmemiş. ABD’deki Eğitim
Enternasyonali üyeleri hükümet temsilcilerine bu konularda sorular yöneltmelidirler. Bu tutum, ne tepki alacaklarını görmek
isteyerek kasıtlı olarak belirsiz bırakılmış bir müzakere noktası olabilir. ABD
tarafından şimdi kullanılan yeni bir hüküm de hükümetlerin eğitimde niteliği
sağlayabilmeleri gerektiğidir. Bu ifade,
yabancı yüksek öğrenim sunumcularına da, yurtiçi kamu sunumcuları gibi eşit
temelde destekleme verilmesi olasılığını dışlamamaktadır. . AB’den talepler
AB’nin
ABD’den ilk talebi ikili oynar gibiydi. Özel fonlu hizmetlerde 1, 2 ve 3 Mod’larında
tam taahhütte bulunmaktansa, karşıdan taahhütleri alacaklarını
belirtmişlerdi. Hollanda talepleri sene başında AB içerisinde dışarıya sızan ilk
doküman oldu ve ABD’den özel fonlu hizmetlerde tam taahhütler talep ediyordu.
ABD’nin AB’den bu talebinde ise ilginç olan bir şey yüksek öğrenimde, yetişkin
eğitiminde ve diğer hizmetlerde 1, 2 ve 3 Mod’larında liberalizasyona ilişkin
hiçbir şey söylenmemesi. Bunun yerine ABD tam taahhütler yerine test hizmetlerinde
daha fazla taahhütler talep ediyor. Fransa
dışında 1994 listelerinde sınırlandırmalar olan tüm AB üye devletlerinden tek tek
bu sınırlandırmaları kaldırmaları isteniyor. İsveç’in 94 listesi AB’ninkinden
farklı çünkü İsveç, Avusturya ve Finlandiya bu tarihten sonra AB’ye katıldılar.
Bu nedenle İsveç ve Finlandiya eğitimde hiçbir taahhütte bulunmamışlardı,
Avusturya ise ilk/ikinci ve yetişkin eğitiminde tam taahhütte bulunmuştu. Büyük
olasılıkla AB üye devletleri arasındaki bu farklılıklar ABD’nin neden AB’den
uyumlulaştırılmış bir eğitim listesi istediğini açıklıyor. Avrupa için
sorun ABD’nin yüksek öğrenimde AB’den daha fazla taahhüt isteyip istemediğini,
mevcut liberalizasyon düzeyini kabul edip etmeyeceklerini belirleyebilmek. Şu anda bu
düzey Özel Fonlu Hizmetlere (ÖFH) kadar uzanıyor ama bunun ötesine uzanmıyor.
ABD’nin neden diğer ülkelerden talep ettiği gibi AB’den de 1, 2 ve 3 Mod’larında
tam liberalizasyon talep etmediği üzerine birçok hipotez var. Mevcut Özel Fonlu
Hizmetler sınırlamasının ötesine geçmenin tehlikeli olacağına çünkü bunun
AB’deki kamusal eğitime bir saldırı olarak algılanacağına inananlar var.
Bazıları ise ABD ile AB arasında bir tür anlaşmaya varılmış olduğuna ve bu alanda
müzakerelerin çok daha geç bir aşamasına gelene ve bu konuda oluşan fırtına da
umdukları gibi yatışana kadar ortaklardan ikisinin de fazla bir adım atmaması
konusunda anlaştıklarına inanıyor. Bunlar tümüyle spekülasyona dayalı tahminler,
dolayısı ile AB içerisindeki Eğitim Enternasyonali üyesi sendikaların
hükümetlerinden bu taleplerin ardındaki gerçek niyeti öğrenmeye çalışmaları çok
faydalı olacaktır. Almanya hükümetinin açıkladığı bir özete, İngiltere hükümetinin bir danışma dökümanına ve AB danışma dökümanına göre, bir adet ülke AB’nin Özel Fonlu Hizmetler sınırlamasının ötesinde taleplerde bulunmuştur. Bu talebi hangi ülkenin yaptığı ile ilgili halen bir bilgimiz yok ama ABD’nin liberalizasyon talepleri bazıları tarafından bu şekilde yorumlanıyor. ABD
talepleri şu anlamda da incelendi: AB ile benzer yüksek öğrenim
programları olan ülkelere farklı liberalizasyon talepleri iletilmiş mi? ABD’nin
birçok ülkede yüksek öğrenim için 1, 2 ve 3 Mod’larındaki talepleri tam
liberalizasyon yönünde. Ancak talepte bulunulan ülkelerin bazıları eğitimde şimdiye
kadar pazara açma yönünde bir taahhütte bulunmadılar. Çek
Cumhuriyeti’nin şu andaki gündemi oldukça liberal ama o da AB gibi bir Özel Fonlu
Hizmetler (ÖFH) sınırlandırması kullanıyor. Ancak ABD onlardan yüksek öğrenimde
tam piyasaya giriş ve ulusal muamele talep etti. Bu ABD’nin AB ile benzer bir durumda
olan bir ülkede ÖFH sınırının ötesine geçme talebine bir örnek. Buradaki kaygı
bu durumun kamu eğitiminin de masaya sürülmesine yol açıp açmayacağı. Meksika ve
Polonya ABD’nin tam piyasaya giriş ve ulusal muamele talep ettiği iki diğer ülke
oysa bu iki ülke de ÖFH’den farklı bir ifade kullansa da mevcut durumda bir
“özel” sınırlandırmasını taahhütlerinde barındırıyor. Tüm
bunlar GATS’ın yasal bir bataklık olduğunu gösteriyor. Ticaret avukatları için bir
cennet olan şeyler, birçoklarımızı hükümetlerimizin kamu çıkarı yönünde
düzenlemeler yapabilme olanaklarını devreden bir anlaşma imzalamış olup olmadığı
yönünde kaygıya sürüklüyor. Ulusal muamele ve En Çok Kayırılan Ülke
kurallarının devlet desteklemelerine nasıl uygulanacağı ile ilgili sorularımıza
yanıt alamıyoruz. 1.3. maddede sunulan kamu hizmetleri istisnası ise bulanıkta
bırakılmış bir alan. İngiltere
hükümeti müzakerelerde kamu kütüphaneleri ve müzelerini korumanın en iyi yolunun
hiçbir taahhütte bulunmamak olduğunu savunuyor. O halde niye eğitim için de en iyi
koruma hiçbir taahhütte bulunmamak değil? Şimdiye kadar 1.3. maddenin gerçekte ne
anlama geldiği konusunda şirketler tarafından bir meydan okuma olmadıysa ve henüz bir
DTÖ tahkim panelinde kamu hizmetlerine ilişkin bir konu gündeme getirilmediyse, bu,
bunların olmayacağı anlamına gelmiyor. Eğitim
Enternasyonali’nin pozisyonu eğitimin GATS’a dahil olmaması gerektiğidir. Biz
tümüyle çıkarılmasını istiyoruz. Eğitim anlaşmaları hükümetlerin GATS’dan
çıkmak için bir yol bulmayı müzakere etmek zorunda kalmalarına yol açmaksızın,
ikili olarak yapılabilir. Hükümetinizin
GATS kapsamında taahhütlerde bulunmasını engellemek için harekete geçin. Avustralya
Aşağıdaki basın açıklaması Avustralya eğitim piyasasının GATS müzakerelerinde
neler aradığını gösteriyor. Avustralya Eğitim Enternasyonali (AEI) Avustralyalı
eğitim ihracatçılarının sınır ötesi eğitim hizmetleri sunumu yapabilmelerini
engelleyen sınırları azaltmak veya kaldırmak için yoğun çaba sarf ediyor. AEI’nın
yöneticisi, Mike Gallagher, DTÖ APEC yöneticisi Rob Stevens ile birlikte geçtiğimiz
günlerde DTÖ’nün Cenevre’deki GATS anlaşmaları müzakerelerine özellikle de
önemli Avustralya piyasalarında eğitimin sunumunda daha liberal bir yaklaşım
sağlamak için katıldı. GATS mevcut
yeni müzakereler turu ile Avustralya hizmet ihracatçılarına eğitim hizmetlerinde daha
açık, tahmin edilebilir ve saydam sınırlar sunarak yardımcı olmaktadır. Avustralya
bir dizi DTÖ üyesi ülkeden sınırların haritasını çıkaran bir çalışmada
belirlenen belirli sınırları kaldırmaları talebinde bulundu. Sınırlar arasında
bazı değişim gerekleri, eş kampüslerin oluşturulmasında sınırlamalar, bazı tür
sunumların tanınmaması ve vize gerekliliği olabilmektedir. GATS
müzakerelerinde Ekim ayında Mike ve Rob on dokuz ülke ile ikili müzakerelere
katılarak bu taleplerinin takipçisi olmuşlar ve onları gönüllü olarak bu
sınırları liberalize etmeleri yönünde ikna etmek için çaba sarfetmişlerdir. Süren GATS
turunun sonuçları üzerine söz söylemek için erken olsa da bir dizi ülke
Avustralya’nın taleplerini uygulamaya gönüllü olduklarını ifade etmişlerdir.
Müzakere turu ilerledikçe ilerleme raporları bu gazete aracılığı ile ve AEI
websitesinde yayınlanacaktır. Bu
örgütün Eğitim Enternasyonali ile bir ilgisinin olmadığını belirtelim.
Avustralya’lı meslektaşlarımıza bu konuyu takip etmelerini ve Avustralya’nın
hangi ülkelerle görüştüğünü izlemelerini istedik. Eğer ülkenizin GATS
müzakerelerinde aldığı tutumlar ile ilgili bilgileriniz varsa lütfen bizlere de
iletin. Tüm tartışmaların ve
müzakerelerin saydam olmasını ve kamuoyu bilgisinde olmasını sağlamamız çok
önemlidir. Ticaret müzakereleri uzun süredir kapalı kapılar ardında yapılagelmiş
ve bunlarla çok az sayıda insan ilgilenmiştir. Kamu yararını etkileyen hizmetler
müzakere masasında olduğunda kamuoyunun neler olduğunu bilme hakkı vardır. GATS
Vizeleri: DTÖ ‘GATS
vizesi’ konusunu da değerlendiriyor. Hizmet profesyonellerinin ülkeler arasında rahat
dolaşımını kolaylaştırmak için DTÖ bir GATS vizesi olasılığını inceliyor.
DTÖ yardımcı genel direktörü Roderick Abbott’ın
ifadesine göre bu özel bir kategori. Abbott şunları ifade etti: “Hizmetler için hizmet profesyonellerinin
diğer ülkelere belirli bir dönem için seyahat edebilmelerine imkan veren özel bir
vize kategorisi olarak hizmet görebilecek bir GATS vizesini değerlendiriyoruz. Böyle
bir vizenin ana amacı diğer ülkelere iş için seyahat eden ama kalıcı yerleşim
istemeyen kişileri ayırt etmek olacaktır.” Hizmetlerde müzakereler devam ederken
Abbott doğal şahısların hareketi ile ilgili olan Mod 4’te fazla bir ilerleme
kaydedilmemiş olduğunu teslim etti ve bu konunun bilgi teknolojisi, mühendislik ve
ilaç gibi hizmet profesyonelleri çok sayıda olan Hindistan gibi ülkelerin çıkarına
olduğunu ifade etti. www.expressindia.com ABD de
Singapur ile olan bir ticaret anlaşmasında vize gerekleri ile ilgili çalışma
yapıyor. Mevcut ABD yasalarına göre ABD’de çalışacak bir profesyonel için HIB
vizesi çıkarılabilir. ABD yasalarına
göre, bunun için nitelikli bir Amerikalının bulunup bulunamayacağına yönelik bir
piyasa araştırması yapılmak zorunda ve ücrette kabul edilen düzeylerin altına
inilmemeli. Yeni öneri ile giriş yapabilecek kişi sayısına bir üst sınır
getirilemez. Profesyonel terimi de yeniden tanımlanacaktır. |