mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu

ing / Ana Sayfa / Çalışma Grubu / Uyum Yasaları / Ekonomi / Çalışma Yaşamı / Sektörler / Basın / Muhtelif / Linkler / İletişim / Arşiv

GATT – The General Agreement on Tariffs And Trade / Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması.

SAYFANIN DÜZENLEME ÇALIŞMASI DEVAM EDİYOR.

GATT hakkında kısa bilgi:  İkinci Dünya Savaşı sonlarına doğru, savaş sonrasında, dünya ekonomisi ve ticaretinin uluslar arası kurallar üzerinden yürütülmesini sağlamak amacıyla bir dizi milletler arası müzakere gerçekleştirildi. Bunlar içinde en önemli olanı, New York, Londra ve Cenevre’deki hazırlık amaçlı toplantıları müteakiben 1947’de Küba-Havana’da toplanan Birleşmiş Milletler Ticaret ve İstihdam Konferansıydı. Bu Konferansın sonunda, bir Uluslar arası Ticaret Örgütü (ITO-International Trade Organisation) kurulmasını karar altına alan Havana Şartı kabul edildi. Şart’a göre, Konferans katılımcısı 23 ülke, ithalatta uygulanmakta olan gümrük vergilerini büyük oranda azaltma konusunda aralarında anlaştı. Ancak, ABD’nin bu Şartı , ülke yasalarına geçirmeyi başaramaması dolayısıyla diğer ülkeler de taahhütlerinden caydılar ve ITO hiçbir zaman hayata geçirilemedi. Fakat, aynı ülkeler yine 1947 yılında, Havana Şartı’nda Ticaret Politikalarıyla ilgili bölümü, belli farklı koşullar da eklemek suretiyle tek bir anlaşmaya, GATT’a dönüştürmeye karar verdiler ve alelacele hazırlanan bir ön-protokolun yardımıyla GATT Anlaşması 1.1.1948’de resmen yürürlüğe girdi. Anlaşma, BM’den bağımız bir şekilde uygulandıysa da, kuruluş kararının BM-Havana Konferansında alınması , Birleşmiş Milletlerin sanıldığı gibi kapitalizmin küreselleşme sürecinde sorumluluğu olmayan bir yapı olmadığını -daha pek çok kanıtın yanı sıra- bir kez daha ortaya koymaktadır.  GATT anlaşması çerçevesinde bugüne kadar 9 ayrı ticaret raundu yapılmış, her raundda onlarca farklı anlaşma imzalanmıştır: Orijinal Görüşmeler (1947), Annecy Raundu (1949), Torquay Raundu (1951), Cenevre Raundu (1955-1956), Dillon Raundu (1960-1962), Kennedy Raundu (1964-1967), Tokyo Raundu (1973-1979), Uruguay Raundu (1986-1994) ve halen devam etmekte olan Doha Raundu (2001-....)

DT֒nün en önemli anlaşmaları, Kuruluş Sözleşmesinin eklerinde yer almaktadır:

1-     DTÖ Kuruluş Anlaşması

2-     Ek. 1 A: Çok Taraflı Mal Ticareti Anlaşması

(i)               Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması 1994 (GATT)

(ii)             Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması 1947 (GATT)

(iii)           GATT’daki belli hükümleri açıklayıcı metinler

(iv)           GATT’ın VI ve VII. Maddelerinin uygulanmasına yönelik anlaşmalar

(v)             GATT’a ekli Marakeş Protokolü

(vi)           Devlet Desteklemeleri Anlaşması

(vii)         Tarım Anlaşması (AoA)

(viii)       Sağlık, Temizlik uygulamalarına ilişkin anlaşma (SPS)

(ix)           Tekstil ve Hazır Giyim Anlaşması (ATC)

(x)             Ticaret Önündeki Teknik Engeller Anlaşması (TBT)

(xi)           Ticaretle bağlantılı Yatırım Tedbirleri Anlaşması (TRIMS)

(xii)         Gemi Yükleme Denetimi Anlaşması

(xiii)       Menşe Kuralları Anlaşması

(xiv)       İthalat Lisans Prosedürleri Anlaşması

(xv)         Koruyucu Hükümler Anlaşması

3-     Ek. 1 B: Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) General Agreement on Trade of Services. GATS Anlaşması 1994 yılında Uruguay Raundu sonunda imzalanmış sağlıktan, eğitime, turizmden, mühendisliğin çeşitli dallarına, belediye hizmetlerinden, ulaşım ve telekomünikasyona kadar istisnasız bütün hizmet alanlarını kapsayan bir anlaşma. 2000 yılı Ocak ayında yeniden başlayan genişletme müzakereleri halen devam ediyor. Yeni müzakerelerde belirlenen yönteme göre, anlaşmada sektörlere bağlı olarak değişecek iki tip gruplandırma yapılacak: Sınıflandırma (Classification) ve Salkımlandırma (Clusturing). İkinci gruplama anlayışı yani salkımlandırma yönteminin uygulanacağı sektörlerde, ilgili ve bağlantılı farklı sektörler de anlaşma kapsamına dahil edilecek. Örneğin, Turizm sektörü anlaşması uyarınca, mühendislikten, su’ya , belediye hizmetlerinden, kent içi ve şehirlerarası ulaşım, enerji ve sağlık’a kadar insan (turist) ile ilgili bütün hizmet alanlarının piyasalaştırılması gerekecek. 

4-     Ek. 1 C: Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Anlaşması (TRIPS)

5-     Ek. 2 : Uyuşmazlıkların çözümü ile ilgili kural ve prosedürlerin anlaşılması

6-     Ek. 3 : Ticaret Politikası İnceleme Mekanizması (TPRM)

7-     Ek. 4 : Ekseri Çoğunluklu Ticaret Anlaşmaları:

(i)               Sivil Havacılık Ticareti Anlaşması

(ii)             Hükümet Satın Almaları Anlaşması

8-     Kararlar ve Deklarasyonlar

(i)               En az gelişmiş ülkelerin yararına hükümlerle ilgili karar

(ii)             DT֒nün IMF ile ilişkisini anlatan deklarasyon

(iii)           Hizmet Ticareti ve Çevreye ilişkin Karar

(iv)           Finansal Hizmetlere ilişkin Karar

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Küresel Anlaşmalar

  GATS (Hizmet Ticareti Genel Anlaşması)

  GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması)

  AoA (Tarım Anlaşması)

  TRIPS (Fikri Mülkiyet Patent ve Telif Hakları Anlaşması)

  TRIMS (Teknik Engeller  Anlaşması)

Küresel Oluşumlar

  WTO  (Dünya Ticaret Örgütü)

  IMF    (Uluslararası Para Fonu)

  WB     (Dünya Bankası)

  UN      (Birleşmiş Milletler)

  OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı)

  ICC     (Uluslararası Ticaret Odası)

  WEF   (Dünya Ekonomik Forumu)

  NATO  (Kuzey Atlantik)

Bölgesel Oluşumlar

  EU (Avrupa Birliği)

  NAFTA (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması)

  APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği)

  ASEAN (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği)

  Afrika Birliği

  COTONOU

  MERCOSUR

  Balkan İstikrar Paktı

  EUROMED

Bölgesel Anlaşmalar

  TAFTA (Tarans Atlantik Serbest Ticaret Anlaşması)

  TEP (Tarans Atlantik Ekonomik Ortaklık)

  TABD (Altantik Ötesi Sermaye Diyoloğu)

  FTAA (Amerikalararası Serbest Ticaret Anlaşması)

  KİEB (Karadeniz Ekonomik İşbirliği)