| mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu |
Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) |
TÜRKİYE – DEROGASYON LİSTESİ |
T.C. Hazine Müsteşarlığı http://www.teasury.gov.tr web sitesinden
alınmıştır. |
||||
Sektör veya
Alt-Sektör |
Madde II'ye
Aykırı Olan Tedbirin Tanımı |
Tedbirin
Uygulandığı Ülkeler |
Derogasyon Süresi |
İstisnaya
İhtiyaç Yaratan Koşullar |
Bütün Sektörler |
a) Bu ülkelerin
vatandaşlarının veya şirketlerinin yaptığı yatırımlara tam milli muamele
tanımak. b) i) Bazı
ülkelerin Türkiye'de yatırım yapan vatandaşlarının ve şirketlerinin belirli bir
süre içinde transferlerini yerine getirmeleri. (Belçika-Luksemburg, Kuveyt) ii) Bazı
ülkelerin ödemeler dengesindeki zorluklar nedeniyle gerçekleştirilemeyen
transferlerine kur riski garantisi vermek. c)
Halefiyetin "ticari risk"i kapsaması, bir ülkeye tanınmıştır (Japonya). d) Beş
ülkeyle olan anlaşmanın, Serbest Ticaret Bölgesi, Ekonomik İşbirliği, Gümrük
Birliği, veya Ortak Pazar gibi bir ekonomik gruplaşmanın üyeliği sonucunda üçüncü
ülkelerin yatırımcılarına tanınan imtiyazlarla ilgili olan, derogasyon paragrafını
kapsamayan MFN maddeleri (Japonya, Bangladeş, Polonya, Almanya, Güney Kore). |
Almanya, ABD,
Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Romanya,Bangladeş, Avusturya, İsviçre,Danimarka,
Japonya, Kuveyt, Tunus, Güney Kore, Polonya, Çin, İngiltere, Finlandiya, Macaristan,
Arjantin, Arnavutluk, Kırgızistan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Gürcistan,
Ürdün Malezya, İspanya, İtalya, Norveç, Cezayir, Rusya Federasyonu, Moğolistan,
Litvanya, Fransa, İsveç, Bulgaristan, Moldova, Estonya, Letonya, Azerbaycan, İsrail,
Ukrayna. |
Belirsiz |
Türkiye ile
belirtilen ülkeler arasında daha büyük bir ekonomik işbirliği için uygun koşullar
yaratmak ve bir ülkenin vatandaşlarınca veya şirketlerince yapılan yatırımları
diğer bir ülkede teşvik etmek amaçlanmaktadır. |
| Bütün Sektörler |
Uzun vadeli
sigorta kollarında primlerin transferindeki ve yabancı şirketlerin kendi
vatandaşlarını çalıştırmalarındaki kısıtlama bir ülke için kaldırılmıştır
(Bu anlaşma de facto olarak uygulanmamaktadır). |
Libya |
Belirsiz |
Belirtilen ülkede
çalışan Türk işçilerinin Sosyal Güvenliklerinin ve devamlı istihdamlarının
sağlanması amaçlanmaktadır. |
| Bütün Sektörler |
Yabancı devletler
konsolosluklarınca Türklerden alınan konsolosluk harçları tarife listelerinde
yazılı harçlardan fazla olduğu takdirde, mukabele bilmisil olarak o devletler
uyruklarından alınan konsolosluk harçları arttırılabilecektir. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Türk
vatandaşlarına eşit muamele edilmesini sağlamak amaçlanmaktadır. |
| Bütün Sektörler |
Yasal hükümlerin
saklı tutulması şartıyla ve karşılıklı olarak, yabancı gerçek kişiler
Türkiye'de satın alma veya miras yoluyla gayrimenkul edinebilirler. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Türk
vatandaşlarının, yabancı bir ülkede gayrimenkul satın alma haklarını korumak. |
Mesleki Hizmetler |
Eğer bir yabancı
ülke, kendi sınırları içinde Türk vatandaşlarının sanat icra etmelerine ve hizmet
üretmelerine karşı koşullar koyarsa, bu ülke vatandaşlarının Türkiye'deki benzer
faaliyetleri yasaklanabilecektir. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Türk
vatandaşlarının diğer ülkelerdeki faaliyetlerini eşit koşullarda sürdürebilmeleri
için uygun ortam yaratılabilmesi. |
Haberleşme
Hizmetleri |
Karşılıklı
olarak, karasal bağlantı transitlik ücretlerinde ve uydu yer istasyonu kullanım
ücretlerinde indirim uygulamak. |
İran, Suriye |
Belirsiz |
Belirtilen
ülkelerle Türkiye arasındaki haberleşme hizmetlerinin kolaylaştırmak
amaçlanmaktadır. |
Posta Hizmetleri |
Karşılıklı
olarak, mektup ücretlerinde indirim uygulamak. |
Irak, Yunanistan,
İran ve Pakistan |
Belirsiz |
Posta
hizmetlerinin daha süratli ve ekonomik olarak gerçekleşmesi amaçlanmaktadır. |
Ulaştırma
Hizmetleri(1) |
Yabancı kara,
deniz ve hava şirketlerinin gelir ve kurumlar vergisi nispetleri karşılıklı olarak
ülkeler itibariyle ayrı ayrı veya topluca sıfıra kadar indirilebilir veya mevcut olan
nispetlerin bir katını geçmemek üzere yeni bir oran tespit edilebilir (ABD, İsrail ve
İsviçre'de olduğu gibi). |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Türkiye ile
diğer ülkeler arasındaki ulaştırma hizmetlerini kolaylaştırmak ve maliyetini
düşürmek amaçlanmaktadır. |
Ulaştırma
Hizmetleri(1) |
Transit ve
Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık hizmetleri KDV'den muaf
tutulabilir. Bu istisna, ikametgahı, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan
mükelleflere karşılıklı olmak şartıyla tanınır. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Bu sektördeki
hizmet üretiminin maliyetini düşürmek ve uygun koşullar yaratmak amaçlanmaktadır. |
Ulaştırma
Hizmetleri |
Karşılıklı
olarak, Türk kara, hava ve deniz taşıma araçlarına kısıtlama, yasak ve değişik
muamele uygulayan ülkelerin mallarına ve taşıma araçlarına kısıtlama, yasak,
değişik muamele ve değişik tarife uygulamak. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Ulaştırma
hizmetlerinin düzenli olarak işlemesini temin etmek. |
Kara
Taşımacılığı Hizmetleri(2) |
Karşılıklılık
prensibine dayanarak, kota ve ücretlerde ayrıcalık tanımak ve izin işlemlerinden muaf
tutmak. |
Afganistan,
Avusturya, Belçika, Eski Çekoslovakya, Danimarka, Almanya, Finlandiya, Fransa,Hollanda,
Irak, İngiltere, İran, İsveç, İsviçre,İtalya,Kuveyt, Macaristan, Norveç,
Polonya,Romanya, Eski Yugoslavya, Yunanistan, Suriye, Suudi Arabistan, Ürdün,
Lüksemburg, Arnavutluk, Ukrayna, Slovenya, Moldova, Mısır, Litvanya,Makedonya, Lübnan. |
Belirsiz |
Türkiye'nin
diğer ülkelerle olan kara ulaştırması hizmetlerini kolaylaştırmak
amaçlanmaktadır. |
Demiryolu
Taşımacılığı Hizmetleri |
Yanda (paragraf a)
belirtilen ülkelerle karşılıklı olarak vagon kira ücretlerinin İndirilmesi ve
paragraf (b)'de belirtilen ülkelerle ülkemiz arasındaki demiryolu
Taşımacılığındaki tarifelerde milli muamele uygulamak. |
a) Suriye, Irak,
İran, Lübnan b)
Bağımsız Devletler Topluluğu ve Baltık Cumhuriyetleri |
Belirsiz |
Türkiye ve diğer
ülkeler arasındaki demiryolu taşımacılığı hizmetlerini kolaylaştırmak
amaçlanmaktadır. |
Mali Hizmetler
Bankacılık(3) |
Türkiye'de şube
açan veya açacak olan yabancı bankaların kuruldukları ülkelerde, milli bankaların
şube açarak faaliyet göstermek istemeleri halinde, o ülkeler mevzuatına göre tabi
olacakları şartlar, Türk Bankalar Kanununun artlarından daha ağır olduğu veya
sonradan ağırlaştığı takdirde, karşılık olarak ilgili yabancı bankalardan aynı
şartları yerine getirmeleri istenebilir ve bu talebe uymayanların izinleri iptal
edilebilir. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Diğer
ülkelerdeki Türk bankalarının eşit muameleye tabi olmasını sağlamak
amaçlanmaktadır. |
Muhasebecilik,
Müşavirlik ve Defter Tutma Hizmetleri |
Serbest muhasebeci
mali müşavirlik mesleğini resmen düzenlemiş olan yabancı bir devletin tabiiyetindeki
kişilerin, T.C. tabiiyetindeki serbest muhasebeci mali müşavirlerde aranan nitelikleri
taşımak şartıyla ve karşılıklılık prensibi çerçevesinde serbest muhasebeci mali
müşavirlik hizmetini Türkiye'de vermelerine izin verilebilir. |
Bütün ülkeler |
Belirsiz |
Türk Serbest
Muhasebeci ve Mali Müşavirlerinin bütün dünyada eşit koşullarda hizmet üretmeleri
için uygun ortam yaratılması amaçlanmaktadır. |
|
|
|
|
|
1. Bu istisnalar,
GATS'daki vergi alanındaki gelişmeler ışığında ileride tekrar
eğerlendirilebilecektir.
2. Eğer Kara
Taşımacılığı Anlaşmalarına taraf olan ülkeler kısıtlamalarını kaldırmayı
kabul ederlerse, Türkiye de kısıtlamalarını kaldıracaktır.
3. Eğer diğer
ülkeler bu kısıtlamayı kaldırırlarsa, Türkiye de kaldıracaktır.