Dağarcık   /  Küresel Oluşumlar  /  Bölgesel Oluşumlar  /  Küresel Andlaşmalar  /  Bölgesel Andlaşmalar

  WB - World Bank Group:   DB - Dünya Bankası Grubu

Dünya Bankası Kurumları:   MIGA,    ICSID,   IBRD,   IFC,   IDA,

Kuruluş: 1944. Bretton Woods Konferansının ikinci temel ürünü olan Banka Grubunun halihazırda 180’i aşkın üyesi bulunuyor.

Grubun amacı: Tek tek ülkelerdeki özel sektör girişimlerini teşvik etme amacıyla kredi tahsis etmenin yanı sıra 1994 yılında GATT Anlaşmasına bağlı olarak imzalanmış olan ve halen genişletme görüşmeleri devam eden GATS – Hizmet Ticareti Genel Anlaşması alanına giren kamusal hizmet sektörlerinde piyasalaşmayı hızlandırma amacıyla özellikle eğitim ve sağlık alanlarında proje kredilendirmek.Grubun kendi tanımına göre, Dünya Bankası Grubu 100’ü aşkın ülkede yaşayan 4.7 milyar insanı kendi müşterisi olarak gören bir Para Kurumu. İlk kurucu olma sıfatıyla ve geleneksel olarak Bankanın başkanlığını ABD başkanları yürütüyor.

Faaliyetleri: Grup, faaliyetlerini kendisine bağlı çeşitli kurumlar aracılığıyla sürdürüyor: MIGA,   ICSID,   IBRD,   IFC,   IDA,

sayfanın başına dön                        MIGA - Multilateral Investment Guarantee Agency

MIGA - Çok taraflı Yatırımlar için Garanti Ajansı

MIGA  Üyeleri

Merkez: Washington D.C.

Kuruluş: 1988. DB Grubunun bir üye kuruluşu olarak kurulan MIGA’nın amacı, gelişmekte olan ekonomilere yapılacak yabancı doğrudan yatırımları teşvik etmek için yabancı yatırımcılara siyasi risklere karşı belli düzeyde garanti (sigorta) sağlamak. MIGA’nın kuruluş sermayesi 1 milyar SDR (Special Drawing Right: Özel Çekme Hakkı (Gerek IMF gerekse DB Grubu ve kurumlarında işlev gören bir çeşit kaydi para) 

SDR’ın değeri ABD dolarına endekslenerek ve beşer yıllık periyotlarda belirleniyor. (Örn: 1990-1995 yılları SDR değeri için 1 SDR = 1.082$) MIGA’nın sermaye payının ödenmesi ya da yükseltilmesi gibi hesaplamaları IMF tarafından yapılıyor. MIGA çerçevesinde yabancı sermayeye sağlanan risk sigortası ödemeleri, üye devletin MIGA sermayesindeki payı oranında yapılıyor. Şirketin tüzüğüne göre sigortalanabilecek riskler:

- Kamulaştırma ve benzer önlemler, yabancı sermayenin karlılığını önleyici ya da azaltıcı her türlü yasal düzenleme risk tanımlaması içine giriyor.

- Yabancı şirketin Hükümetle yaptığı sözleşmenin Hükümet tarafından ihlal edilmesi de risk tanımı içersinde

- Kar ve sermaye transferlerinin üye devletlerin alacağı kararlar sonucu kısıtlanması ya da engellenmesi

- Savaş ve sivil itaatsizlik durumları

MIGA’nın ana sözleşmesinde, yukarıda sayılan risk sigortası kapsamının, yabancı yatırımcı ve ev sahibi devletin ortak başvuruları halinde daha da genişletilebileceği ve Şirketin, başta BM, IMF ve WTO olmak üzere mevcut uluslar arası kuruluşlarla işbirliği içinde olacağı hükümleri de yer alıyor.

sayfanın başına dön          ICSID - International Centre for Settlement of Investment Disputes  

ICSID - Yatırım Uyuşmazlıklarını Çözmek için Uluslar arası Merkez

ICSID Üyeleri

ICC-Uluslar arası Ticaret Odası Tahkim Kurulunun yanı sıra dünyada en fazla işlev gören tahkim kurullarının başında gelen ICSID, başta DTÖ olmak üzere pek çok kapitalist yapı için de bir mahkeme gibi görev yapmaktadır. Kurul, yabancı yatırımcılar ile ev sahibi konumundaki hükümetler arasındaki yatırım uyuşmazlıklarını çözüme kavuşturup, karara bağlamaktadır. ICSID’ın doğal başkanı, DB Grubunun başkanıdır. Bir mahkeme gibi işlev görmesine rağmen ICSID tahkim panellerinin üyelerinin hukukçu olma zorunluluğu yoktur, fakat üyelerin yatırım ve ticaret konusunda uzmanlaşmış olmaları listeye girebilmeleri için bir ön şarttır.

sayfanın başına dön             IBRD - International Bank For Reconstruction and Development    

IBRD – Uluslar arası Kalkınma ve Yeniden Yapılanma Bankası.

IBRD Üyeleri

DB-Grubunun 1948 yılında kurduğu bu şirket, grubun tüm banka işlevlerini yerine getirmektedir. Genellikle Dünya Bankası derken IBRD kast edilir. Kreditör konumundaki en büyük 7 ülke (G-7 veya G-Seven Countries) Banka hisselerinin %45’ine sahiptir ve Banka yönetiminde en fazla söz hakkı bu 7 ülkeye aittir. En büyük hissedar %17 oranındaki hissesi ile ABD’dir. IBRD, kuruluşunun ilk yıllarından itibaren az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde birer tane kalkınma bankası kurdurmak suretiyle DB Grubunun bu ülkelere daha rahat nüfuz etmesini kolaylaştırmış, kapitalist ideolojinin dünya çapında yaygınlaşması ve finans piyasalarının gelişmesinde büyük etkisi olmuştur. IBRD, yalnızca gelişmekte olan ülkelere kredi sağlayan bir kuruluştur. Fakat Bankanın kayıtlarında “gelişmekte olan ülkelerin özel sektörlerinin gelişmesi, gelişmiş ülke şirketlerine yeni pazarlar yaratması bakımından büyük faydalar sağlamaktadır” denilmek suretiyle, verilen kredilerin aslında kapitalizmi sürdürebilmeyi hedeflediği anlatılmaktadır.

sayfanın başına dön                                    IFC - International Finance Corporation                      

IFC –  Uluslararası Finans Şirketi

Kuruluş:1956,

Merkezi: Washington D.C.

Şirketin amacı, gelişmekte olan ülkelerde özel sektör yatırımlarını teşvik etmek, verimsiz kamu kuruluşlarının özelleştirilmesini sağlamak, gelişmekte olan dünyadaki özel sektör şirketlerine finansman sağlanarak, uluslar arası finans piyasalarının derinlik kazanmasına katkıda bulunmak.

sayfanın başına dön                           IDA  - International Development Association

IDA – Uluslar arası Kalkınma Birliği

DB Grubunun alt yapı taşlarından biri olan Birlik, en yoksul ülkelere faizsiz ve 35-40 yıl vadeli kredi tahsis etmektedir. IDA tarafından en yoksul 40 kadar ülkeye tahsis edilen kredilerin toplamı yılda ortalama 6 milyar $ dır.