WTO 4.Bakanlar Konferansı Kararları

9-13 Kasım 2001 tarihlerinde Katar/Doha’da yapılan WTO(Dünya Ticaret Örgütü) 4.Bakanlar Konferansı kapanış deklarasyonunun önemli maddelerinden alıntılar:

Hizmetler başlığının altında 15 no.lu paragrafta, hizmet ticaretine ilişkin müzakerelerin tüm ticari partnerlerin ekonomik büyümesini hızlandırmak ve en az gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerin kalkınma hedeflerine ulaşmak görüşlerinden hareketle devam ettirileceği; bu bağlamda Ocak 2000’de GATT anlaşmasının XIX. Maddesi uyarınca başlatılmış bulunan müzakerelerin WTO üyelerince sunulan bir dizi geniş çaptaki taahhüt çerçevesinde ve gerçek kişilerin dolaşımı da dikkate alınarak sürdürüleceği; söz konusu müzakerelerin 28 Mart 2001 tarihinde Hizmet Ticareti Konseyince kabul edilmiş bulunan müzakerelerin prosedür ve ilkeleri doğrultusunda yürütüleceği konusunda tüm üyelerin kararlılıklarını bir kez daha yineledikleri; özel taahhütlere ilişkin ilk taleplerin 30 Haziran 2002 tarihine kadar Konseye sunulacağı ve ilk teklifler için en son sürenin 30 Mart 2003 tarihinde biteceği belirtiliyor.

Tarım-dışı ürünlerde (sanayii ürünleri) piyasalara girişin kolaylaştırılması başlığı altındaki 16. paragrafta, ilgili müzakerelerin olabildiğince gümrük vergilerini tümden kaldırmayı ya da halen yüksek düzeyde olan gümrük vergisi oranlarını azaltmayı, gümrük vergisi arttırma yönündeki girişimlerden tümüyle vaz geçmeyi, tarife-dışı engelleri kaldırmayı amaçlayacağı; sanayii ürünlerinde ürün yelpazesinin geniş kapsamlı olacağı ve bu alanda ön-muafiyet uygulamasının olmayacağı belirtiliyor.

Ticaret ve Yatırımlar arasındaki ilişki başlığı altında 20 ve 22. paragraflarda , uzun vadeli sınır ötesi yatırımlar ve bilhassa yabancı doğrudan yatırımlar için önceden öngörülebilir, istikrarlı ve şeffaf bir yatırım ortamının sağlanması için ticaretin genişlemesine katkıda bulunacak müzakerelerin WTO 5. Bakanlar Konferansı sonrasında, bu toplantıda tam konsensusla alınacak karar temelinde yapılacağına ilişkin fikir birliğinin sağlandığı ve 5. Bakanlar Konferansına kadar geçecek süre içinde Ticaret ve Yatırımlar arasındaki İlişkiler Çalışma Grubunun, kapsam ve tanım; şeffaflık; ayrımcılık yapılmaması; GATS tipi kuruluş öncesi taahhütleri amaçlayan hüküm taslakları; pozitif liste yaklaşımı; kalkınmayla ilgili maddeler; ödemeler dengesiyle ilgili koruyucu hükümler ve üyeler arasındaki uyuşmazlıkların uluslararası tahkimde çözüme kavuşturulması konularındaki çalışmalarını ilerletmesi ve müzakerelerin de sağlanacak gelişmeler temelinde gerçekleştirilmesi, bu müzakerelerin Hükümet Satın Almalarında Şeffaflığın sağlanması Çalışma Grubunca gerçekleştirilen ilerleme ile aynı tarihlerde  inşa edileceği belirtiliyor.

Ticaretin kolaylaştırılması başlığı altında 27 no.lu paragrafta , bu konunun da 5. Bakanlar Konferansında müzakere edilmeye başlanacağı (2003), Konferansa kadar olan sürede Mal Ticareti Konseyinin konuyla ilgili çalışmalarını derinleştireceği belirtiliyor.

WTO kuralları başlıklı bölümün altında 29. maddede, tüm müzakerelerin mevcut WTO kural ve disiplinlerinin daha da geliştirilmesini ve bölgesel ticaret anlaşmalarına da uygulanmasını sağlayacak bir anlayışla yürütüleceği belirtiliyor.

Uyuşmazlık Çözümünün Anlaşılması başlıklı bölümün altında 30. maddede, bu konuda yapılmakta olan çalışmaların geliştirileceği, müzakerelerin bu anlayış temelinde devam ettirileceği, üyeler tarafından yapılacak netleştirmelerin Mayıs 2003 tarihine kadar tamamlanacağı ve bu tarihten hemen sonra tahkim sürecinin hayata geçirileceği konusunda mutabakat sağlandığı belirtiliyor.

Ticaret ve Çevre başlıklı bölümün altında 31. maddede, ticaret ve çevrenin karşılıklı olarak birbirlerini destekleyici boyutlarını(???) geliştirme görüşünden hareketle, sonuçları konusunda her hangi bir önyargı taşımaksızın müzakerelerde bulunmak konusunda tam mutabakat sağlandığı; çok taraflı çevre anlaşması MEA ile WTO tarafları arasındaki müzakerelerin WTO’nun halihazırda mevcut hükümlerinin uygulanabilirliği kapsamıyla sınırlı olacağı , MEA anlaşmasına taraf olmayan bir WTO üyesinin bu müzakerelerden zarar görmeyeceği; bu müzakerelerin çevresel ürün ve hizmetlere uygulanmakta olan gümrük vergilerinin azaltılması ve mümkün olduğu ölçüde (0)lanması hedeflenerek yürütüleceği, WTO’da bu konuyla ilgili komiteden, özellikle gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkelerdeki çevresel düzenlemelerin, piyasalara giriş önünde engel oluşturmaması için azaltılması veya tamamen kaldırılması ve böylece söz konusu ülkelerde ticaret, kalkınma ve çevre konularının gelişmesine olanak sağlanmasına dönük çalışmalar yapmasının isteneceği; bu çalışmalarda TRIPS anlaşmasının ilgili hükümleriyle çevresel amaçlı etiketleme uygulamalarının da dikkate alınacağı belirtiliyor.

Elektronik Ticareti başlıklı bölümün altında 34. paragrafta, WTO üyelerinin 2003 yılında yapılacak 5. Bakanlar Konferansına kadar internet üzerinden yapılmakta olan ticaretten şimdiye kadar olduğu gibi gümrük vergisi alınmaması konusunda tam mutabakat sağladıkları belirtiliyor.

Ticaret ve Teknoloji Transferi başlıklı bölümün altında 37. paragrafta , gelişmekte olan ülkelere teknoloji transferini hızlandırma amacıyla DTÖ yapısı içinde atılabilecek her türlü adımın görüşülmesi (End. Böl. Yasaları gibi mi?) ve 5. Bakanlar Konferansına gelişmelerin rapor edilmesi konusunda fikir birliğinin sağlandığı belirtiliyor.

Çalışma Programının organizasyonu ve yönetimi başlığı altında 45. paragrafta, müzakerelerin bu deklarasyonda yer alan hükümler doğrultusunda en geç 1 Ocak 2005 yılına kadar tamamlanacağı; 2003’de yapılacak 5. Bakanlar Konferansta, müzakerelerin geldiği aşamanın tartışılması, politik rehberlik ve gerek görülürse karar alınması gibi işlevlerin yerine getirilmesine karar verildiği anlatılıyor. Aynı paragrafta, tüm alanlarda müzakereler sonuçlandığında özel bir Bakanlar Konferansı toplanacağı ve bu toplantıda alınan sonuçların onaylanacağı ve uygulamaya dönük kararların alınacağı belirtiliyor. Tüm müzakerelerin Genel Konsey altında görev yapacak bir Ticaret Müzakereleri Komitesince denetleneceği ve bu komitenin ilk toplantısının 31 Ocak 2002’den daha geç olmamak üzere yapılacağı, Komitenin müzakere yöntemleri için uygun göreceği mekanizmaları benimseyebileceği, uyuşmazlık çözümünün anlaşılmasına ilişkin gelişmeler ve netleştirmeler dışındaki yürütme, sonuç ve sonuçların hayata geçirilmesi de dahil olmak üzere tüm konularda “tek girişim” (single undertaking) yönteminin benimseneceği, belirlenen zamandan önce sonlanan müzakerelerde toplam dengenin gözetileceği belirtiliyor.