DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun No. 4651 |
MADDE 1.- 14.1.1970 tarihli ve 1211 sayılı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. Madde 4.- Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler. Banka, fiyat istikrarını sağlama amacı ile
çelişmemek kaydıyla Hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler. Bankanın temel görev ve yetkileri şunlardır: I- Bankanın temel görevleri; a) Açık piyasa işlemleri yapmak, b) Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış
değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın
karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk
Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve
efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile
değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, c) Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer malî
kurumların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, d) Reeskont ve avans işlemleri yapmak, e) Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek, f) Türk Lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek,
ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak
sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak,
ödemeler için elektronik ortam da dahil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve
araçları belirlemek, g) Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve
döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, h) Malî piyasaları izlemek, ı) Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel
finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemektir. II- Bankanın temel yetkileri: a ) Türkiye'de banknot ihracı imtiyazı tek elden
Bankaya aittir. b) Banka, Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit
eder, buna uyumlu olarak para
politikasını belirler. Banka, para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve
sorumludur. c) Banka, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla bu
Kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para
politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir. d) Banka, olağanüstü hallerde ve Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul
ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir. e) Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi
verme işlerini yürütür. f) Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde
ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara
göre bankalardan istemeye yetkilidir. g) Banka, malî piyasaları izlemek amacıyla bankalar
ve diğer malî kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve
kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir. III- Bankanın başlıca müşavirlik görevleri: a) Banka, Hükümetin mali ve ekonomik müşaviri, mali
ajanı ve haznedarıdır. Bankanın Hükümetle ilişkisi, Başbakan aracılığı ile
sağlanır. b) Banka, finansal sistemle ilgili olarak istenilecek
hususlarda Hükümete görüş verir. c) Banka, bankalar ve uygun göreceği diğer malî
kurumlar hakkındaki görüşlerini ve tespitlerini Başbakanlık ile bu kurum ve
kuruluşları düzenleme ve denetleme yetkisine sahip kuruluşlara bildirebilir. Banka, bu Kanunla ve mevzuatla kendisine verilen yetki
ve görevlerle ilgili olarak düzenlemeler yapmaya ve bunları uygulamaya, bu
düzenlemelere tabi kurum ve kuruluşlar nezdinde bunlara uygun hareket edilip
edilmediğini ve kendisine gönderilen bilgilerin doğru olup olmadığını denetlemeye
görevli ve yetkilidir. Banka, bu Kanun ile kendisine verilen görev ve
yetkileri, kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Banka, para politikası araçlarının kullanımı
sırasında işlem yaptığı banka, kişi veya kurumun iflası halinde, alacaklı olduğu
miktar ve faizi için iflas masasına imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder. Banka mensuplarının görevlerini yerine
getirmelerinden doğan tazminat davaları ancak Banka aleyhine açılabilir. Bankanın
rücu hakkı saklıdır. MADDE 2. – 1211 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Organlar Madde 13. – Bankanın organları şunlardır : a) Genel Kurul. b) Banka Meclisi. c) Para Politikası Kurulu. d) Denetleme Kurulu. e) Başkanlık (Guvernörlük). f) Yönetim Komitesi. MADDE 3. – 1211 sayılı Kanunun (II) numaralı
Kısmının (II) numaralı Bölümünün başlığı “Banka Meclisi ve Para Politikası
Kurulu” olarak ve 22 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 22. – Banka Meclisi; a) Para politikası stratejisi ve enflasyon hedefi doğrultusunda uygulanabilecek para politikasına ve kullanılabilecek para politikası araçlarına ilişkin kararların alınması, b) Tedavüldeki banknotların değiştirilmesine,
tedavülden kaldırılmasına ve yok edilmesine ilişkin konularda düzenleme yapılması
ve karar alınması, c) Açık piyasa işlemlerine, döviz ve efektif
işlemlerine, reeskont ve avans işlemleri ile reeskont ve avans faiz oranlarına, zorunlu
karşılıklara ve umumi disponibiliteye, diğer para politikası işlemleri ve
araçlarına, ülke altın ve döviz rezervlerinin yönetimine ilişkin usul ve esasların
tespiti ile gerekli düzenlemelerin yapılması, d) 40 ıncı maddenin (I) ve (III) numaralı
fıkralarında düzenlenen hususlarda karar alınması, e) Ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat
sistemlerinin güvenilirlik ve etkinliklerini artıracak şartlarda kurulması konusunda
karar alınması, ödeme yöntemleri ile araçlarının usul ve esaslarının
belirlenmesi, takas odalarının gözetim ve denetimine ilişkin düzenlemelerin
yapılması, f) Bilgi istemeye, risk ve istatistiki bilgileri
toplamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi, g) Şube açılması, muhabir temin edilmesi,
temsilcilik ve büro kurulması ile Banknot Matbaasına ilişkin konularda düzenleme
yapılması ve karar alınması, h) Provizyon ve ihtiyatlara ilişkin konularda karar
alınması ile kârın dağıtılmasından sonraki bakiyenin Hazineye verilmesine ilişkin
usul ve esasların belirlenmesi, ı) Bankanın bütçesinin, yıllık faaliyet raporunun,
bilanço, kâr ve zarar hesaplarının ve Genel Kurul gündeminin hazırlanması, j) Sermayenin artırılmasına ve Esas Mukavelede
değişiklik yapılmasına ilişkin olarak Genel Kurula öneride bulunulması, k) Bankanın idare, teşkilât ve hizmetleri ile
personeline ilişkin olarak hazırlanan düzenlemelerin onaylanması, l) Bankanın ihtiyacı için gayrimenkul satın
alınması veya iktisabı, maliki bulunduğu gayrimenkullerin gerektiğinde satılması,
trampa edilmesi, bağışlanması ve sair işlemlerde bulunulması hakkında karar
alınması, m) Bankanın diğer organlarına vereceği yetkiler
kapsamı dışındaki meblağlara ve kıymetlere ilişkin bağış, sulh, ibra, feragat ve
terkin konularında karar verilmesi, n) Bankanın personel kadrolarının onaylanması, o) Bu Kanunda Para Politikası Kurulu kararına bağlı
konular dışında kalan, Başkanlık (Guvernörlük)ça inceleme ve onaya sunulacak sair
hususlar hakkında karar alınması ve düzenleme yapılması, İle görevli ve yetkilidir. MADDE 4.- 1211 sayılı Kanuna 22 nci maddesinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki 22/A maddesi eklenmiştir. Para Politikası Kurulu MADDE 22/A.- Para Politikası Kurulu, Başkan
(Guvernör)ın başkanlığı altında, Başkan (Guvernör) Yardımcıları, Banka
Meclisince üyeleri arasından seçilecek bir üye ve Başkan (Guvernör)ın önerisi
üzerine müşterek kararla atanacak bir üyeden oluşur. Hazine Müsteşarı veya
belirleyeceği Müsteşar Yardımcısı toplantılara oy hakkı olmaksızın katılabilir.
Başkanlık (Guvernörlük), Başkan (Guvernör) Yardımcılığı ve Banka Meclisi
üyeliği görevi sona erenlerin Para Politikası Kurulu üyeliği de sona erer. Müşterek kararla atanacak üyenin para politikası
konusunda çalışmalarının bulunması ve ekonomi, işletme, bankacılık ve finans
alanlarından birinde akademik unvana sahip, görevi ile ilgili alanda en az on yıl çalışmış, yeterli bilgi ve
tecrübeye sahip olması gerekir. Bu üyenin görev süresi beş yıldır. 19 uncu maddedeki yasaklar atanan üye için de
geçerlidir. Ancak, üniversitelerde alınacak görevler bu hükmün dışındadır.
Atanan üye, Banka Meclisi üyeleri ile aynı malî ve sosyal haklara sahiptir. 21 inci maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları, Para Politikası Kurulu toplantıları için de
uygulanır. Para Politikası Kurulu; a) Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla para
politikası ilke ve stratejilerinin belirlenmesi,
b) Para politikası stratejisi çerçevesinde
Hükümetle birlikte enflasyon hedefinin belirlenmesi, c) Para politikası hedefleri ve uygulamaları konusunda
belirli dönemler itibarıyla raporlar hazırlayarak Hükümetin ve belirleyeceği esaslar
doğrultusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi, d) Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış
değerini korumak için gerekli tedbirlerin alınması ve yabancı paralar ile altın
karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejiminin belirlenmesi, İle görevli ve yetkilidir. Para Politikası Kurulu, ilan edeceği hususları ve
bunların ilan şeklini belirler. Para Politikası Kurulunca Resmî Gazetede ilanı
istenilecek hususlar gecikmeksizin ilan
edilir. Para Politikası Kurulu kararları, Başkan (Guvernör)
tarafından yürütülür ve Banka Meclisinin bilgisine sunulur. MADDE 5. – 1211 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 29. – Başkan (Guvernör)a yardımcı olmak
üzere dört Başkan (Guvernör) Yardımcısı atanır. Başkan (Guvernör)
Yardımcıları hukuk, maliye, ekonomi, işletme, bankacılık ve finans alanlarından
birinde lisans veya lisansüstü öğrenim görmüş, yeterli bilgi ve deneyime sahip ve
meslekleri ile ilgili olarak en az on yıl çalışmış kişiler arasından Başkan
(Guvernör)ın önerisi üzerine müşterek kararla beş yıl süre ile atanırlar.
Başkan (Guvernör) Yardımcıları bu sürenin sonunda yeniden atanabilirler. Başkan
(Guvernör) Yardımcıları hakkında da 27 nci maddenin birinci fıkrası ve 28 inci
maddenin ikinci fıkrası uygulanır. MADDE 6.-
1211 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (b) fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir. b) Banka 45, 52 ve 53 üncü maddelerde yazılı işlemler dolayısıyla da banknot ihraç etme yetkisini haizdir. MADDE 7.- 1211 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 40.- I- a) Banka, nihai kredi mercii sıfatıyla
ödeme sisteminde aksamalara sebep olabilecek geçici likidite sıkışıklıklarını ve
finansal piyasaların etkin bir şekilde çalışmasını engelleyebilecek teknik
kaynaklı ödeme sorunlarını gidermek amacıyla, sisteme, teminat karşılığında gün
içi veya gün sonu kredi imkânı sağlayabilir. b) Banka, 4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci
maddesinin (5) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca, olağanüstü hallerde ve
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun talebi üzerine bu Fona avans vermeye
yetkilidir. Verilen avansın vadesi, tutarı, geri ödeme şekil ve şartları ile
uygulanacak faiz oranı ve diğer hususlar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun
görüşü alınarak Bankaca belirlenir.
c) Bankaca, banka sisteminde belirsizlik ve güvensizlik
oluşması ve fon çekilişlerinin hızlanması halinde, haklarında belirsizlik ve
güvensizlik oluşan bankalara, şartları Banka tarafından kararlaştırılmak üzere,
fon çekilişlerini karşılayacak miktarda kredi verilebilir. Bu hüküm gereğince
kendisine kredi verilen bankaların iflası halinde Banka, verilen kredi miktarı ve faizi
için iflas masasına imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder. II- Bankalar, özel finans kurumları ve elektronik
ödeme araçlarını çıkaran kuruluşlar da dahil olmak üzere Bankaca uygun görülecek
diğer malî kurumların yükümlülükleri esas alınarak, Banka nezdinde açılacak bir hesapta nakden tesis edilecek zorunlu
karşılıkların oranı, zorunlu karşılığa tabi yükümlülüklerin kapsamı, tesis
süresi, bu yükümlülükler için tesis edilen karşılıklara gerektiğinde ödenecek
faiz oranı ve mevduat veya katılma hesaplarından olağanüstü çekilişlerde
yapılacak işlemler de dahil olmak üzere uygulamaya yönelik her türlü usul ve esaslar
Bankaca belirlenir. Yukarıda belirtilen kuruluşların taahhütlerine
karşı bulunduracakları umumi disponibilitenin nitelik ve oranı gerektiğinde Bankaca
tespit edilir. Zorunlu karşılıklar hiçbir amaç ve konunun
finansmanı için kullanılamaz, temlik ve haciz edilemez. Banka, zorunlu karşılıkları ve umumi disponibiliteyi
süresinde tesis etmeyen veya eksik tesis edenlere, eksik kısım üzerinden
belirleyeceği usul ve esaslara göre cezaî faiz tahakkuk ettirir. Tahakkuk ettirilen
cezaî faiz alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri gereğince tahsil edilir. Tahsil edilen cezaî faizler Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonuna gelir kaydedilir. III- a) Bankanın temel görev ve yetkilerinin
yürütülmesi amacıyla mevzuatla Bankaya verilen yetkiler çerçevesinde bankalar,
ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını
belirlenecek esaslara göre Bankaya bildirirler. b) Banka, bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile
özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirler. MADDE 8.- 1211 sayılı Kanunun 42 nci maddesi
başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Özel denetim ve kamuoyunun aydınlatılması Madde 42.- Başbakan, Bankanın işlem ve hesaplarını
denetlettirebilir. Başbakanlık bu hususta her türlü bilgiyi Bankadan isteyebilir. Banka bilanço, kâr ve zarar hesaplarını bağımsız
denetim kuruluşlarına denetlettirebilir. Başkan (Guvernör) tarafından, Banka faaliyetleri ile
uygulanmış ve uygulanacak olan para politikası hakkında her yıl nisan ve ekim
aylarında Bakanlar Kuruluna rapor sunulur. Banka, faaliyetlerine ilişkin olarak, yılda
iki defa Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan
ve Bütçe Komisyonunu bilgilendirir.
Banka, para politikası hedefleri ve uygulamalarına
ilişkin dönemsel raporlar hazırlar ve kamuoyuna duyurur. Raporların hangi dönemler
itibarıyla hazırlanacağı, kapsamı ve açıklanma usulü Bankaca belirlenir. Banka,
belirlenen hedeflere ilan edilen sürelerde ulaşılamaması ya da ulaşılamama
olasılığının ortaya çıkması halinde, nedenlerini ve alınması gereken önlemleri
Hükümete yazılı olarak bildirir ve kamuoyuna açıklar. MADDE 9. - 1211 sayılı Kanunun 43 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 43.- Türkiye'de faaliyette bulunan bütün bankalar, özel finans kurumları ve Bankaca uygun görülecek diğer malî kurumlar, yıllık bilançoları ile kâr ve zarar hesaplarını, idare meclisi ve denetçi raporları ile birlikte, genel kurullarının toplantı tarihinden; bağımsız denetim kuruluşlarınca hazırlanacak denetim raporlarını ise düzenlenme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Bankaya vermekle yükümlüdürler. Banka, bu Kanun ve mevzuat ile kendisine verilen
görevleri yerine getirebilmek amacıyla birinci fıkrada belirtilen kurum ve
kuruluşlardan her türlü bilgi ve belgeyi, belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde
istemeye yetkilidir. Birinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, kendilerinden
istenen bilgileri Bankanın belirteceği süre içinde vermeye mecburdurlar. Banka,
gerektiğinde kendisine verilmesi gereken bilgileri doğru ve zamanında vermeyen birinci
fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşların bu Kanunun verdiği yetkilere konu olan
işlemlerini sınırlayabilir veya durdurabilir. Banka, kendi yetki ve görev alanına giren hususlarla
ilgili olarak birinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşları düzenleme ve denetleme
ile görevli kurum ve kuruluşlardan bilgi isteyebilir. Banka, gerektiğinde birinci
fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar hakkındaki görüşlerini ve tespitlerini
Başbakanlık ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumuna ve bu kurum ve
kuruluşları düzenleme ve denetleme yetkisine sahip olan diğer kurum ve kuruluşlara
bildirebilir. Banka, istatistiki bilgilerin toplanmasında, kamu kurum
ve kuruluşları, Hazine Müsteşarlığı, Devlet İstatistik Enstitüsü, diğer
ülkelerin istatistiki bilgi toplamaya yetkili makamları ve uluslararası kuruluşlarla
işbirliği yapabilir. Banka, finansal sistemle ilgili tüm istatistiki bilgiler ile
ekonomideki ve ödemeler dengesindeki gelişmelerin izlenmesinde gerekli görülecek
diğer istatistiki bilgileri bankalar, diğer malî kurumlar ile kişilerden doğrudan
isteme ve toplama yetkisine sahiptir. Kendilerinden bilgi istenilenler, bu bilgileri
Bankanın belirleyeceği usul ve esaslara göre doğru olarak vermekle yükümlüdürler.
Banka, bu bilgilerin doğru olup olmadığını ilgililer nezdinde araştırmaya ve
denetlemeye, ek bilgi ve belge istemeye yetkilidir. Banka, gerekli gördüğü istatistiki bilgileri
yayımlayabilir. Ancak banka, toplanan istatistiki bilgilerden kişisel ve özel nitelikte
olanları yayımlayamaz, açıklayamaz, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
dışında resmî veya özel herhangi bir makama veremez. Bu bilgiler istatistiki amaçlar
dışında ve ispat aracı olarak kullanılamaz. MADDE 10. - 1211 sayılı Kanunun 45 inci maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 45. - Banka, muteber saydığı asgari üç imzayı taşımak ve vadelerine en çok yüzyirmi gün kalmış olmak şartıyla ve kendi belirleyeceği esaslar dahilinde bankalar tarafından verilecek ticarî senet ve vesikaları reeskonta kabul edebilir. Reeskonta kabul edilecek ticarî senet türleri ve diğer koşullar Bankaca belirlenir. Bu madde gereğince verilecek kredilerin en yüksek sınırı ve kredi türlerine göre limitleri, para politikası ilkeleri göz önünde tutulmak suretiyle Bankaca belirlenir. Banka reeskonta kabul edebileceği senetler
karşılığında avans da verebilir. MADDE 11. - 1211 sayılı Kanunun 52 nci maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 52. - Banka, para politikasının hedefleri
çerçevesinde, para arzının ve ekonominin likiditesinin etkin bir şekilde
düzenlenmesi amacıyla, Türk Lirası karşılığında menkul kıymet kesin alım
satımı, geri alım vaadi ile satım ve geri satım vaadi ile alım işlemleri, menkul
kıymetlerin ödünç alınıp verilmesi, Türk Lirası depo alınması ve verilmesi gibi
açık piyasa işlemlerini yapabilir ve bu işlemlere aracılık edebilir. Bankaca
başvurulacak açık piyasa işlemleri ile bu işlemlerle ilgili usul ve esaslar, açık
piyasa işlemlerine konu olacak yüksek likiditeye sahip ve az riskli araçlar Bankaca
belirlenir. Banka, açık piyasa işlemleri çerçevesinde kendi nam
ve hesabına vadesi doksanbir günü aşmayan, ikincil piyasada alınıp satılabilen
likidite senetleri ihraç edebilir. Ancak, likidite senetlerinin devamlı bir alternatif
yatırım aracı olma niteliği kazanmasının engellenmesi, ihraçlarının sadece açık
piyasa işlemlerinin etkinliğinin artırılması amacıyla sınırlı tutulması
hususları göz önünde bulundurulur. Bankanın geri alım vaadi ile satım ve geri
satım vaadi ile alım işlemleri ile Türk Lirası depo işlemlerinin anlaşma süresi
doksanbir günü aşamaz, sürenin başlangıcı işlemlerin valör tarihidir. Banka, bu madde kapsamına giren işlemlerle ilgili
kurum ve kuruluşları; bankalar ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre
belirlenen aracı kurumlar arasından işlemin özelliğini göz önünde bulundurarak
tespit etmeye yetkilidir. Açık piyasa işlemleri, yalnızca para politikası amaçları için yürütülür ve Hazineye, kamu kurum ve kuruluşları ile diğer kurum ve kuruluşlara kredi amacıyla yapılamaz. MADDE 12. - 1211 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 53. - a) Banka, uyguladığı para politikası
çerçevesinde, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerini belirlemek
amacıyla, döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile şartları
önceden belirlenmek suretiyle dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev
işlemleri yapabilir. b) Banka, ülke altın ve döviz rezervlerini para
politikası hedefleri ve uygulamaları çerçevesinde yönetir. Bu amaçla Banka,
sırasıyla güvenli yatırım, likidite ve getiri önceliklerini dikkate alarak
belirleyeceği usul ve esaslara göre yurt içi ve yurt dışı piyasalarda vadeli ya da
vadesiz altın, döviz, menkul kıymet, türev ürün alım satım, borçlanma ve borç
verme işlemlerini de içeren tüm bankacılık faaliyetlerinde bulunabilir. MADDE 13. - 1211 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 56. - Banka, Hazine ile kamu kurum ve
kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının
ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. Banka, bu Kanunla yetki verilen işlemler dışında
avans veremez ve kredi açamaz, vereceği avans ve açacağı kredi teminatsız veya
karşılıksız olamaz, her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile
ilgili işlemler dışında teminat veremez. MADDE 14. - 1211 sayılı Kanunun 61 inci maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Madde 61. - Türk Lirası değerinin değişmesi nedeniyle Bankanın aktif ve pasifindeki altın ve dövizlerin yeniden değerlendirilmesi sonucu oluşan gerçekleşmemiş gelir veya giderler geçici bir hesapta izlenir. Bu gelir ve giderlerin gerçekleşmesi halinde, gerçekleşen tutarlar kâr ve zarar hesabına aktarılarak, bu hesaptan dağıtıma tâbi tutulur. MADDE 15. - 1211 sayılı Kanunun 68 inci maddesi
başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Ceza hükümleri Madde 68.- I
- Bu Kanunun; a) 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında ve
açık piyasa işlemleri ile ilgili 52 nci maddesinde verilen yetkiler çerçevesinde
Banka tarafından yapılan düzenlemelere uymayan; 40 ıncı maddesinin (II) numaralı
fıkrası uyarınca zorunlu karşılık ve umumî disponibilite için tespit edilen
oranları süresi içinde tesis etmeyen veya eksik tesis eden bankaların, özel finans
kurumlarının ve diğer malî kurumların görevli ve ilgilileri hakkında bir milyar
liradan iki milyar liraya kadar ağır para cezası, b) 43 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
ile 44 üncü maddesinde belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya gerçeğe aykırı
bilgi ve belge veren ya da 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen
denetimin yapılmasını engelleyen bankalar, özel finans kurumları ve diğer malî
kurumların görevli ve ilgilileri hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki
milyar liradan dört milyar liraya kadar ağır para cezası, Uygulanır. Bu fıkrada belirtilen suçlar dolayısıyla kovuşturma
yapılması, Kanuna aykırılığın Bankaca tespiti halinde Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumuna bildirimde bulunulmasına; diğer hallerde Bankanın görüşü
alınarak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda
bulunulmasına bağlıdır. Bu durumda 4389 sayılı Bankalar Kanununun 24 üncü
maddesinin ilgili hükümleri uygulanır.
II - a) Bu Kanunun 35 inci maddesinin birinci ve ikinci
fıkralarına aykırı hareket eden Banka mensupları için bir yıldan üç yıla kadar
ağır hapis ve iki milyar liradan dört milyar liraya kadar ağır para cezasına
hükmolunur. Sırları kendileri veya başkaları için yarar
sağlamak amacıyla açıklayan Banka mensupları hakkında, üç yıldan beş yıla kadar
ağır hapis ve beş milyar liradan az olmamak üzere ağır para cezasına hükmolunur. b) Görevleri dolayısıyla kendilerine tevdi olunan
veya muhafazaları, denetimleri veya sorumlulukları altında bulunan Bankaya ait para
veya sair varlıkları zimmetine geçiren Banka mensupları, altı yıldan oniki yıla
kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılacakları gibi Bankanın uğradığı zararı
tazmine mahkûm edilirler.Bu bentte gösterilen suç, Bankayı aldatacak ve fiilin
açığa çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle
işlenmişse faile oniki yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis ve meydana gelen
zararın üç katı kadar ağır para cezası verilir. Ayrıca meydana gelen zararın
ödenmemesi halinde mahkemece resen ödettirilmesine hükmolunur. Zararın kovuşturma
yapılmadan önce tamamıyla ödenmiş olması halinde cezaların yarısı; ödeme
hükümden önce gerçekleştirilmiş ise üçte biri indirilir. Bu fıkrada belirtilen suçlar ve Kanunda belirtilen
görevlerin yerine getirilmesi sırasındaki fiilleri dolayısıyla Banka personeli
hakkında kovuşturma yapılması Banka Meclisinin; atama ve seçim suretiyle görev yapan
diğer mensuplar hakkında kovuşturma yapılması ise Başbakanın Cumhuriyet
Başsavcılığına yazılı başvuruda bulunmasına bağlıdır. III - a) Bankanın itibarını kırabilecek veya
şöhretine ya da servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olan ya da bu yolda
asılsız haber yayanlar ve yayınlayanlar için bir yıldan iki yıla kadar hapis ve iki
milyar liradan dört milyar liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur. b) Bu Kanunun 43 üncü maddesinin dördüncü fıkrasındaki bilgi ve belgeleri belirlenen usul ve esaslar içerisinde doğru olarak vermeyen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin sorumluları hakkında beşyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur. Bu fıkrada belirtilen suçlar dolayısıyla kovuşturma
yapılması, Başkanlığın (Guvernörlüğün) Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı
başvuruda bulunmasına bağlıdır. MADDE 16. - 1211 sayılı Kanunun 46, 47, 48, 49,
50, 51 ve 54 üncü maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun 5 inci maddesi ile değiştirilen 1211 sayılı Kanunun 29 uncu
maddesinde yer alan görev sürelerine ilişkin hüküm, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte görevde bulunan Başkan (Guvernör) Yardımcıları hakkında uygulanmaz. GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanunun 16 ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılan 1211 sayılı
Kanunun 50 nci maddesinde belirtilen avans hesabında biriken tutar, Hazine
Müsteşarlığı ve Banka arasında belirlenecek esaslara göre; 51 inci maddesi
uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına verilen krediler, verildikleri şartlarla geri
ödenmek üzere tasfiye edilir. Banka, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
başlayarak altı ay süre ile, Hazinenin ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil
piyasadan da satın alabilir. MADDE 17. - Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. MADDE 18. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür. |