mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu

Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden

Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması

Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun

T.C.Resmi Gazete 22.01.2000 Cumartesi Sayı:23941(Asıl) Sayfa:2

Kanun No. 4501  TBMM Kabul Tarihi: 21.1.2000

 

 Amaç
    MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma
ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözülmesinin
öngörülmesi durumunda taraflarca sözleşme yapılırken uyulması gereken ilke ve
esasları belirlemektir.
 
    Tanımlar
    MADDE 2.- Bu Kanunda geçen;
    a) Tahkim yolu: Tarafların doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlığı
aralarındaki anlaşmaya göre hakem veya hakem kuruluna götürdükleri, usulü
taraflarca belirlenebilecek özel bir yargılama faaliyetini,
    b) Milletlerarası tahkim anlaşması: Yabancılık unsuru taşıyan kamu
hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan
uyuşmazlıkların tamamının veya bir kısmının milletlerarası tahkim yoluyla
çözülmesi için yapılan anlaşmayı,
    c) Yabancılık unsuru: Sözleşmeye taraf kurulu veya kurulacak şirket
ortaklarından en az birinin yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı hükümlerine göre
yabancı menşeli olması veya sözleşmenin uygulanabilmesi için yurt dışı
kaynaklı sermaye veya kredi veya teminat sözleşmelerinin akdedilmesinin
gerekli olması hallerinden birini,
    d) Sözleşme: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve
sözleşmelerini,
    İfade eder.
 
    Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların milletlerarası tahkim yoluyla
çözümü
    MADDE 3.- Yabancılık unsuru taşıyan sözleşmelerde bunlardan doğan
uyuşmazlıkların;
    a) Türkiye'de toplanarak Türk hukukuna ya da yabancı hukuka göre karar
verecek hakem veya hakem kurulunda,
    b) Yabancı bir ülkede toplanarak Türk hukukuna ya da yabancı hukuka göre
karar verecek hakem veya hakem kurulunda,
    c) Kendi tahkim usulü bulunan milletlerarası tahkim kuruluşunda,
    Çözülmesi kabul edilebilir.
 
    Tahkim yoluna ilişkin ilkeler
    MADDE 4.- Tahkim yolunun öngörülmesi halinde tahkim anlaşması, sözleşmeye
konulan tahkim şartı veya ayrı bir tahkim sözleşmesi şeklinde yapılabilir.
Tahkim sözleşmesi, sözleşmenin yürürlüğe konulmasındaki usule tabi olur.
    Tahkim şartı veya tahkim sözleşmesinde; tahkim yoluyla çözülecek
uyuşmazlıklar, uygulanması istenilen tahkim kuralları, tahkim yeri, hakem ya
da hakem kurulunun seçimi ve sayısı, nitelikleri, hakem kurulunun yetkisi,
hakem kurulunun yargılama usulü, yargılamada kullanılacak dil, uyuşmazlığın
esasına uygulanacak maddi hukukun seçimi, tarafların delil ikamesi,
bilirkişilerin seçimi, uyuşmazlığın diğer tarafa ne şekilde bildirileceği,
bildirim süresi, tahkim süresi, hakem kurulunun delil toplama yetkisi ve
usulü, hakem ücreti, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve benzeri konular
ayrıntılı biçimde düzenlenir.
 
    Hakem kararlarının tanınması, tenfizi ve temyizi
    MADDE 5.- Sözleşmelere ilişkin olarak verilen hakem kararlarının temyizi
Yargıtay'da, tanıma ve tenfizi ise asliye hukuk mahkemelerinde görülür.
 
    Hüküm bulunmayan haller
    MADDE 6.- Bu Kanunda ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası
anlaşmalarda hüküm bulunmayan hallerde, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanunu ile 20.5.1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası
Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun tahkim ile ilgili hükümleri
uygulanır.
 
    MADDE 7.- 8.6.1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin
Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun geçici 1
inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
    Ancak, birinci fıkrada belirtilen proje ve işler ile 4.12.1984 tarihli ve
3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi,
İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun ve
28.5.1988 tarihli ve 3465 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki
Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi
ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanuna tabi proje ve işlere de bu Kanunun
5 inci madde hükmünün uygulanmasına, görevli veya sermaye şirketinin, Kanunun
yayım tarihinden itibaren bir ay içinde başvurusu ve ilgili idarenin müracaatı
üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilebilir. Bu durumda idare ile görevli
veya sermaye şirketi arasında yapılmış olan sözleşme, uluslararası finansman
temini kriterleri ve idarenin yürürlükteki benzer uygulama sözleşmeleri de
dikkate alınarak, özel hukuk hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu kararının
yayımından itibaren üç ay içinde yeniden düzenlenir. Bu süre, tarafların
mutabakatı ile en çok üç ay daha uzatılabilir.
 
    GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu hizmetleri ile
ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerine göre başlatılmış projeler ve işler,
tabi oldukları usul ve esaslara göre sonuçlandırılır.
    Ancak, kesinleşmiş mahkeme kararı ile iptal edilenler hariç, birinci
fıkrada belirtilen proje ve işlere de bu Kanun hükümlerinin uygulanmasına,
görevli şirketin bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde başvurusu
ve ilgili idarenin müracaatı üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir.
 
    Yürürlük
    MADDE 8.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
 
    Yürütme
    MADDE 9.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
 
    21/1/2000